Wil je goede studievaardigheden ontwikkelen? Dan is het belangrijk om inzicht te krijgen in je eigen denk- en leerpatronen. Denken over denken noemen we metacognitie. In deze blog leggen we uit wat metacognitie nou is en hoe je de ontwikkeling daarvan kan stimuleren.

Recent metacognitief model

Er zijn verschillende theorieën over metacognitie, maar voor de overzichtelijkheid zullen we in deze blog een van de meer recente modellen uit de literatuur bespreken. Hierin wordt metacognitie grofweg onderverdeeld in metacognitieve kennis en metacognitieve regulatie.

Metacognitieve kennis

Onder metacognitieve kennis vallen: kennis over leren en denken in het algemeen en kennis over het eigen leervermogen en factoren die het leervermogen kunnen beïnvloeden (bijvoorbeeld vermoeidheid, een drukke omgeving, afleidingen). Daarnaast vallen ook inzicht en sturing van de eigen cognitieve processen en kennis over de verschillende leerstrategieën en wanneer en waarom je een strategie toepast, onder metacognitieve kennis.

Metacognitieve regulatie

Onder megacognitieve regulatie valt plannen, toezicht houden op – en reguleren van de eigen cognitie en het evalueren van je prestatie. Tijdens het plannen van een activiteit, stel je doelen, bepaal je relevante (leer)strategieën, maak je een verdeling van de beschikbare middelen (tijd, energie) en activeer je waar nodig achtergrondkennis over de stof. Voor het toezicht houden en reguleren van je eigen cognitie heb je inzicht in je begrip van de stof of je prestatie op een taak en kan jezelf testen. Bij het evalueren van de taak beoordeel je het (leer)resultaat en de regulerende processen van het leren en op basis van de resultaten herzie je de doelen die je tijdens het plannen hebt gemaakt.

Zo kun je de ontwikkeling van metacognitie stimuleren

Een goede metacognitieve kennis en regulatie is dus van groot belang voor de ontwikkeling van de studievaardigheden en leerprestaties. Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat metacognitie aan te leren is en dat hier verschillende strategieën voor zijn. De volgende strategieën hebben een grote invloed op de metacognitie van leerlingen:

  • het trainen van plannen
  • toezicht houden op de eigen cognitie
  • evalueren van de prestatie
  • het opdoen van kennis over de verschillende leerstrategieën

Metacognitie met Djeenius

Bij Djeenius ontwikkelen we onder andere instrumenten om leerlingen te helpen hun metacognitie te versterken. Zo kun je denken aan een plansysteem, waarbij leerlingen inzicht krijgen in hun leerproces en hun leerstrategieën leren evalueren, of ons Braindeck als hulp voor de verschillende leerstrategieën. Hiermee krijgt een leerling de tools om zelfstandig of onder begeleiding zijn metacognitie te verbeteren. Dit zorgt voor een betere zelfredzaamheid tijdens de leersessies en op termijn zelfstandige leerlingen, ofwel leerlingen die ‘zelfregulerend’ kunnen gaan leren. Een goed ontwikkelde metacognitie is namelijk een belangrijke vaardigheid, niet alleen voor de middelbare school, maar ook voor de rest van het leven!

Bronvermeldingen

Azevedo, R. (2014). Metacognition. The Cambridge Handbook of the Learning Sciences, 63–87. doi:10.1017/cbo9781139519526.006

Lai, E. R. (2011). Metacognition: A literature review. Always learning: Pearson research report, 24, 1-40. Winne, P. H., &

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Voornaam
Achternaam