Daarom stelt je tiener uit!
19 februari 2025
Je herinnert je kind er steeds maar weer aan. Je stelt deadlines. Ultimatums… Die gaan natuurlijk gepaard met consequenties. Dus neem je de telefoon af. Of schermtijd. Of iets anders. Maar toch, op de een of andere manier helpt het niet. Het huiswerk is vaak niet af of zelfs niet aangeraakt. De toets is niet voorbereid en het project wordt pas op het laatst mogelijke moment aan begonnen en afgeraffeld. Herkenbaar?
Dan ben je niet alleen. Uitstelgedrag is een van de meest voorkomende problemen bij tieners. Onderzoek laat zien dat tussen de 50-95% van de leerlingen, regelmatig uitstellen. Vaak worden stress, overweldigd zijn of een gebrek aan motivatie gezien als de belangrijkste oorzaak.
Juist dit is een van de belangrijkste misvattingen. Uitstelgedrag is namelijk niet het gevolg van een slechte planning of luiheid. Uit onderzoek blijkt dat er een sterke link is met emoties. Uitstelgedrag komt vooral voor op momenten dat taken te moeilijk, te saai, te eng of te overweldigend zijn. De hersenen proberen aan deze emotie te ontsnappen door zichzelf af te leiden en we weten allemaal hoe die afleiding er uit ziet op deze leeftijd; socials, gamen, binge watchen, doom scrollen…
De wetenschap achter uitstelgedrag in de pubertijd
Het puberbrein is enorm in ontwikkeling. Belangrijke hersengebieden die in deze periode ontwikkelen hebben te maken met impulsecontrole, het overzien van langere periodes en consequenties en dus ook langetermijnplanning. De prefrontale cortex, die verantwoordelijk is voor besluitvorming en zelfdiscipline, is zelfs pas volledig ontwikkeld rond het 25ste levensjaar. Eigenlijk veel later dus dan veel mensen denken!
Je kind kan dus prima rationeel beredeneren dat het tijd is om aan het werk te gaan. Helaas is hun brein nog niet zover dat ze afleidingen kunnen weerstaan die zich voordoen. Hun brein is er zelfs op ingesteld om daar op in te gaan en om ervaringen op te doen. Soms heel waardevol om levenservaring op te doen, maar als het gaat over het maken van huiswerk en het voorbereiden voor toetsen, niet zo handig.
Tegelijkertijd worstelen veel tieners met perfectionisme en faalangst. Traditioneel gezien komt dit meer voor bij meisjes dan bij jongens, maar het komt bij beide voor. Kinderen willen het graag uiteindelijk namelijk goed doen. Ze willen dat hun ouders trots op hen zijn of blij met hen zijn. Als ze er dus niet van overtuigd zijn dat ze een taak goed kunnen doen, kan het zijn dat ze er simpelweg maar niet aan beginnen. Op deze manier is uitstelgedrag een coping mechanisme voor moeilijke emoties zoals frustratie, twijfel aan jezelf of angst om anderen teleur te stellen.
Een goed startpunt om je kind te ondersteunen
Als je de wetenschap achter uitstelgedrag begrijpt, wordt het al logischer om op een heel andere manier om te gaan met het uitstelgedrag dat je kind vertoont. Het is belangrijk inzicht te krijgen in wat er achter het uitstelgedrag van je kind schuil gaat. Het is tenslotte een trucje dat ze inzetten. Waarom vertoont je kind dit gedrag?
Door empathie te tonen is het gemakkelijker om op een ander niveau contact te maken met je kind. Ga dus in gesprek en stel open vragen om een goed beeld te krijgen van wat er mis gaat. Dit helpt niet alleen jou om inzicht te krijgen, maar ook je kind. Je kind gaat nu namelijk op een andere manier naar zijn eigen gedrag kijken en een link leggen tussen zijn gevoel en zijn gedrag. Het zal niet van de ene op de andere dag tot inzicht leiden, maar het is een uitstekende oefening, juist in deze fase van hun ontwikkelen.
Je legt zo samen de basis om op zoek te gaan naar oplossingen die passen bij de oorzaak van het gedrag dat je kind laat zien. Het is altijd het beste om een probleem bij de basis aan te pakken en niet aan symptoombestrijding te doen, zoals het continue zeuren, consequenties stellen of een kind in zijn eigen sop gaar laten koken. Het lukt een kind eenvoudigweg niet om zijn eigen gedrag te doorbreken en heeft hier hulp bij nodig.
Maak je geen zorgen, maar ga wel aan de slag
Maak je geen zorgen als je kind veel uitstelgedrag vertoont. Het is normaal en betekent niet automatisch dat je kind ongemotiveerd en geen verantwoordelijkheden kan dragen. Het is een gewoonte die met de juiste steun kan worden veranderd. Als ouders is het niet je rol om al het uitstelgedrag op te lossen. Wat je wel doet is je kind helpen om alternatieve strategieën te ontwikkelen om op een gezondere of constructievere manier met die lastige emoties om te gaan.
Er zijn allerlei hulpbronnen die je kan inzetten. Maar zelfs kleine veranderingen in benadering, zoals het ontwikkelen van inzicht in de emoties die tot het uitstelgedrag leiden, kunnen al een groot verschil maken.
Je staat er niet alleen voor en je kind ook niet. Met geduld en de juiste strategieën, kunnen ze gewoontes ontwikkelen waar zij de rest van hun leven profijt van kunnen hebben.
Wil je meer informatie of een gestructureerd 5-stappenplan om je kind te helpen. Kijk dan ook eens naar onze Focus en Motivatie Blauwdruk. Dit is een simpel en bewezen systeem om kinderen te activeren, vertrouwen op te bouwen en succesvolle gewoontes te laten ontwikkelen. Geen stress meer. Geen frustratie meer. Gewoon een duidelijk en eenvoudig te volgen plan dat werkt.
Nu voor een tijdelijke introductieprijs van €7. Klik hier voor meer informatie over de Focus en Motivatie Blauwdruk.
